{"id":6937,"date":"2026-05-14T15:54:50","date_gmt":"2026-05-14T20:54:50","guid":{"rendered":"https:\/\/impulsoverde.org\/?p=6937"},"modified":"2026-05-19T11:09:23","modified_gmt":"2026-05-19T16:09:23","slug":"cumbal-revive-sus-historias-comestibles","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/","title":{"rendered":"Cumbal revive sus historias comestibles"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row gap=&#8221;35&#8243; bg_type=&#8221;bg_color&#8221; bg_override=&#8221;ex-full&#8221; bg_color_value=&#8221;#056e04&#8243;][vc_column][vc_empty_space height=&#8221;15px&#8221;]<style type=\"text\/css\" data-type=\"the7_shortcodes-inline-css\">#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315 {\n  font-size: 14px;\n  line-height: 16px;\n  padding: 4px 0px 4px 0px;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315.ico-right-side > i {\n  margin-right: 0px;\n  margin-left: 8px;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315:after {\n  height: 2px;\n  background: #ffffff !important;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315 > i {\n  margin-right: 8px;\n  font-size: 11px;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315:not(:hover),\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315.link-hover-off:hover {\n  color: #ffffff;\n  background: none;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315:not(:hover) *,\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315.link-hover-off:hover * {\n  color: #ffffff;\n  background: none;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315:not(.link-hover-off):hover {\n  color: #ffffff;\n  background: none;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315:not(.link-hover-off):hover * {\n  color: #ffffff;\n  background: none;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315.ico-right-side > i {\n  margin-right: 0px;\n  margin-left: 8px;\n}\n#default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315 > i {\n  margin-right: 8px;\n}\n<\/style><div class=\"btn-align-center\"><a href=\"https:\/\/impulsoverde.org\/noticias\/\" class=\"default-btn-shortcode dt-btn-link btn-hover-off upwards-line \" id=\"default-btn-208afac24bbbad8c4258aff23a84e315\" title=\"Noticias\"><i class=\"dt-icon-the7-misc-099\"><\/i><span>Ver todas las noticias<\/span><\/a><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;top-omble&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;1132&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; image_hovers=&#8221;false&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row gap=&#8221;3&#8243; css=&#8221;.vc_custom_1676489840177{margin-bottom: 30px !important;}&#8221;][vc_column][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\"><span class=\"TextRun SCXW36795160 BCX8\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW36795160 BCX8\">Cumbal revive sus historias comestibles<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW36795160 BCX8\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:2,&quot;335551620&quot;:2,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_row_inner][vc_column_inner][vc_single_image image=&#8221;6961&#8243; img_size=&#8221;800&#215;500&#8243; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;30px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h6 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #339966\"><em><span class=\"NormalTextRun SCXW21275733 BCX8\"><span class=\"TextRun SCXW103860835 BCX8\" lang=\"ES-CO\" xml:lang=\"ES-CO\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW103860835 BCX8\">Foto 1.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/em><\/span><\/h6>\n<p>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row gap=&#8221;35&#8243; content_placement=&#8221;middle&#8221;][vc_column][vc_row_inner][vc_column_inner][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<span data-contrast=\"auto\">En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Durante\u00a0varios\u00a0meses, en el Resguardo Ind\u00edgena de Cumbal, 22 familias emprendieron un camino que va m\u00e1s all\u00e1 de la producci\u00f3n agr\u00edcola. Se trata de una transici\u00f3n agroecol\u00f3gica que articula biodiversidad, cultura y comunidad. La idea que orient\u00f3 todo el proceso es clara: Cumbal revive sus historias comestibles sembr\u00e1ndolas, cocin\u00e1ndolas y cont\u00e1ndolas de nuevo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<b><span data-contrast=\"auto\">Volver a sembrar la diversidad<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El proyecto logr\u00f3 resultados que, aunque pueden leerse en cifras, reflejan sobre todo un profundo valor simb\u00f3lico y cultural:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">659 plantas establecidas en 22 unidades productivas<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Un promedio de 30 variedades por familia<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">293 especies NUS (subutilizadas y relegadas) recuperadas<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"4\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Implementaci\u00f3n de\u00a0shagras, huertas y sistemas silvopastoriles<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">M\u00e1s all\u00e1 de los n\u00fameros, se produjo un cambio silencioso pero significativo: la tierra volvi\u00f3 a diversificarse y, con ella, la dieta, la econom\u00eda familiar y la identidad cultural. Las familias retomaron cultivos que hab\u00edan desaparecido de sus platos cotidianos: tub\u00e9rculos, hierbas y semillas que durante a\u00f1os fueron consideradas \u201cdel pasado\u201d y que hoy recuperan su valor alimentario y cultural.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_single_image image=&#8221;6955&#8243; img_size=&#8221;800&#215;267&#8243; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h6 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #339966\"><em><span class=\"TextRun SCXW170333530 BCX8\" lang=\"ES-CO\" xml:lang=\"ES-CO\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW170333530 BCX8\"><span class=\"TextRun SCXW236297119 BCX8\" lang=\"ES-CO\" xml:lang=\"ES-CO\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW236297119 BCX8\">Foto\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW236297119 BCX8\">2<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW236297119 BCX8\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/em><\/span><\/h6>\n<p>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<b><span data-contrast=\"auto\">Cuando la cocina se vuelve territorio<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uno de los resultados m\u00e1s potentes del proceso fue el rescate de la memoria gastron\u00f3mica del territorio. A trav\u00e9s de talleres, encuentros comunitarios y recorridos, se lograron documentar:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">10 recetas tradicionales<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">9 relatos asociados a la cocina<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">5 custodios de la tradici\u00f3n alimentaria<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De este trabajo surgieron preparaciones que hoy cuentan historias: el locro, la colada de ocas, el sango, entre otras recetas que no solo nutren, sino que narran la relaci\u00f3n entre alimento y territorio.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Estas historias comestibles se materializaron en la cartilla\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El\u00a0Chutun: un viaje comestible por el territorio de Cumbal<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. En su lanzamiento ocurri\u00f3 algo poco habitual: no fueron expertos externos quienes la presentaron, sino los propios participantes del proceso, quienes dramatizaron sus recetas y relatos. En ese momento, la cartilla dej\u00f3 de ser un documento para convertirse en memoria viva compartida con la comunidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_single_image image=&#8221;6952&#8243; img_size=&#8221;800&#215;267&#8243; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h6 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #339966\"><em><span class=\"NormalTextRun SCXW183156075 BCX8\"><span class=\"NormalTextRun SCXW246985823 BCX8\">Foto\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW246985823 BCX8\">3<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW246985823 BCX8\">.<\/span><\/span><\/em><\/span><\/h6>\n<p>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<b><span data-contrast=\"auto\">Entre la tradici\u00f3n y la innovaci\u00f3n<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El proceso no se limit\u00f3 a la recuperaci\u00f3n de saberes ancestrales. Tambi\u00e9n integr\u00f3 pr\u00e1cticas orientadas a la sostenibilidad futura:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Sistemas de recolecci\u00f3n de agua implementados en el 59 % de los predios<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Puesta en marcha de 22 biof\u00e1bricas para la producci\u00f3n de insumos org\u00e1nicos<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Establecimiento de 20 hect\u00e1reas de sistemas silvopastoriles<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Estos sistemas combinan \u00e1rboles, arbustos y pastos, creando paisajes productivos m\u00e1s resistentes al cambio clim\u00e1tico y con mayor capacidad de regeneraci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, durante un intercambio en Ecuador con el proyecto\u00a0Kurikancha, los participantes conocieron experiencias de econom\u00eda comunitaria y estrategias de comercializaci\u00f3n que permiten sostener estos procesos en el tiempo. Porque sembrar es fundamental, pero garantizar la permanencia de lo sembrado resulta a\u00fan m\u00e1s determinante.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_single_image image=&#8221;6967&#8243; img_size=&#8221;800&#215;500&#8243; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<\/p>\n<h6 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #339966\"><i>Foto 4.<\/i><\/span><\/h6>\n<p>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;5px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<b><span data-contrast=\"auto\">Semillas que circulan y se arraigan<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El intercambio de semillas fue uno de los gestos m\u00e1s significativos del proceso. Lo que empez\u00f3 como un acto espont\u00e1neo entre familias tiene hoy el potencial de consolidarse como una red territorial de intercambio.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Son semillas que circulan entre veredas, municipios e incluso entre pa\u00edses, pero que al mismo tiempo se adaptan y echan ra\u00edces en cada territorio que las acoge, fortaleciendo la soberan\u00eda alimentaria local.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Entre la tradici\u00f3n y la innovaci\u00f3n<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El proceso no se limit\u00f3 a la recuperaci\u00f3n de saberes ancestrales. Tambi\u00e9n integr\u00f3 pr\u00e1cticas orientadas a la sostenibilidad futura:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Sistemas de recolecci\u00f3n de agua implementados en el 59 % de los predios<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Puesta en marcha de 22 biof\u00e1bricas para la producci\u00f3n de insumos org\u00e1nicos<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Establecimiento de 20 hect\u00e1reas de sistemas silvopastoriles<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Estos sistemas combinan \u00e1rboles, arbustos y pastos, creando paisajes productivos m\u00e1s resistentes al cambio clim\u00e1tico y con mayor capacidad de regeneraci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">El futuro tambi\u00e9n se siembra en la infancia<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En Cumbal qued\u00f3 claro que la sostenibilidad no depende \u00fanicamente del trabajo de los adultos.\u00a0Por ello, el proyecto dio un paso adicional al llevar las historias comestibles a las escuelas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En este componente educativo se implementaron:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"4\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">4\u00a0shagras\u00a0pedag\u00f3gicas<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"4\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Procesos de sensibilizaci\u00f3n con ni\u00f1os, ni\u00f1as y j\u00f3venes<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"4\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;multilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Uso de la cartilla como herramienta de aprendizaje<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Aqu\u00ed, la agroecolog\u00eda se convierte en una experiencia educativa, y la educaci\u00f3n en una forma concreta de cuidado del territorio y de transmisi\u00f3n intergeneracional del conocimiento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<b><span data-contrast=\"auto\">M\u00e1s que un proyecto, un modelo<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lo ocurrido en Cumbal no es un hecho aislado. Es un ejemplo de c\u00f3mo la soberan\u00eda alimentaria puede construirse desde el di\u00e1logo entre saberes, donde la ciencia no reemplaza el conocimiento ancestral, sino que conversa con \u00e9l; donde la producci\u00f3n est\u00e1 vinculada a la cultura; y donde la biodiversidad se practica en la vida diaria.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Las historias comestibles son, en esencia, una forma de resistencia y permanencia. Una manera de afirmar que el territorio no solo se habita: se cultiva, se cocina y se narra colectivamente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;30px&#8221;][vc_single_image image=&#8221;6958&#8243; img_size=&#8221;800&#215;500&#8243; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;&#8221;][vc_empty_space height=&#8221;30px&#8221;][vc_column_text css=&#8221;&#8221;]<strong><em>Comunicaciones Fundaci\u00f3n Impulso Verde<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Fundaci\u00f3n Impulso Verde Kuaspue<\/p>\n<p>contacto@impulsoverde.org<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/impulsoverde.org\/\">https:\/\/impulsoverde.org\/<\/a>[\/vc_column_text][vc_empty_space height=&#8221;30px&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6961,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57,58],"tags":[],"class_list":["post-6937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-news-en","category-57","category-58","description-off"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Impulso Verde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/fundacionimpulsoverde\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-14T20:54:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-19T16:09:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"437\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"G\u00e9rign\u00e9 Katherine\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"G\u00e9rign\u00e9 Katherine\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"G\u00e9rign\u00e9 Katherine\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3d907a15346e3630987e26e00d2fa852\"},\"headline\":\"Cumbal revive sus historias comestibles\",\"datePublished\":\"2026-05-14T20:54:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T16:09:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/\"},\"wordCount\":1306,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png\",\"articleSection\":[\"News\",\"News\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/\",\"name\":\"Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png\",\"datePublished\":\"2026-05-14T20:54:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T16:09:23+00:00\",\"description\":\"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png\",\"width\":700,\"height\":437},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cumbal revive sus historias comestibles\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/\",\"name\":\"Impulso Verde\",\"description\":\"Impulso Verde\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"Impulso Verde\",\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo_impulso_verde_r-2023.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/logo_impulso_verde_r-2023.png\",\"width\":300,\"height\":346,\"caption\":\"Impulso Verde\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/fundacionimpulsoverde\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/fundacionimpulsoverde\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCwE9ZP8PS7IbxVncgZgjl1w\\\/featured\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3d907a15346e3630987e26e00d2fa852\",\"name\":\"G\u00e9rign\u00e9 Katherine\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/impulsoverde.org\\\/en\\\/author\\\/ultra_director\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde","description":"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde","og_description":"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0","og_url":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/","og_site_name":"Impulso Verde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/fundacionimpulsoverde\/","article_published_time":"2026-05-14T20:54:50+00:00","article_modified_time":"2026-05-19T16:09:23+00:00","og_image":[{"width":700,"height":437,"url":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png","type":"image\/png"}],"author":"G\u00e9rign\u00e9 Katherine","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"G\u00e9rign\u00e9 Katherine","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/"},"author":{"name":"G\u00e9rign\u00e9 Katherine","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#\/schema\/person\/3d907a15346e3630987e26e00d2fa852"},"headline":"Cumbal revive sus historias comestibles","datePublished":"2026-05-14T20:54:50+00:00","dateModified":"2026-05-19T16:09:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/"},"wordCount":1306,"publisher":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png","articleSection":["News","News"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/","url":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/","name":"Cumbal revive sus historias comestibles - Impulso Verde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png","datePublished":"2026-05-14T20:54:50+00:00","dateModified":"2026-05-19T16:09:23+00:00","description":"En el coraz\u00f3n del Nudo de los Pastos, donde la neblina se posa sobre las monta\u00f1as y la tierra conserva memorias antiguas, las historias comestibles est\u00e1n volviendo a la vida. No como met\u00e1fora, sino como un proceso real impulsado por familias campesinas e ind\u00edgenas que decidieron volver a sembrar no solo alimentos, sino tambi\u00e9n memoria, identidad y territorio.\u00a0","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#primaryimage","url":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png","contentUrl":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Formato-fotos-para-Boletines-25.png","width":700,"height":437},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/cumbal-revive-sus-historias-comestibles\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cumbal revive sus historias comestibles"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#website","url":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/","name":"Impulso Verde","description":"Impulso Verde","publisher":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#organization","name":"Impulso Verde","url":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo_impulso_verde_r-2023.png","contentUrl":"https:\/\/impulsoverde.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/logo_impulso_verde_r-2023.png","width":300,"height":346,"caption":"Impulso Verde"},"image":{"@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/fundacionimpulsoverde\/","https:\/\/www.instagram.com\/fundacionimpulsoverde\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCwE9ZP8PS7IbxVncgZgjl1w\/featured"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/#\/schema\/person\/3d907a15346e3630987e26e00d2fa852","name":"G\u00e9rign\u00e9 Katherine","sameAs":["https:\/\/impulsoverde.org"],"url":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/author\/ultra_director\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6937"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6978,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6937\/revisions\/6978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/impulsoverde.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}